Riyazüs Salihin Kaç Hadis Var?
“Riyazüs Salihin” deyince aklıma gelen ilk şey, herhalde “İslam dünyasında en çok okunan hadis kitaplarından biri” olması. Tabii, her hadis kitabı gibi, bazıları derin anlamlar taşır, bazıları da… biraz daha yerel ve kişisel bir etki bırakır. Ama Riyazüs Salihin’in özelliklerinden biri, insanın “bunu da mı okudum” demesini engelleyen bir çekiciliği olması. O yüzden, “Riyazüs Salihin kaç hadis var?” sorusu, aslında çok basit bir soru gibi görünse de, altına başka pek çok soru barındıran bir konu. Şimdi gel, biraz kafa karışıklığımı seninle paylaşayım.
Riyazüs Salihin: Hadis Sayısının Arkasında Ne Var?
Riyazüs Salihin, Şeyh İmam en-Nawavi tarafından derlenmiş, hadisleri içinde barındıran bir eser. Bu eser, İslam’daki ahlaki değerlere, insan ilişkilerine, toplumsal sorumluluklara dair önemli bilgiler sunuyor. Yani her bir hadis, sadece bir kelime ya da cümle değil, aynı zamanda bir hayat tarzı, bir bakış açısı.
Ama hadi bakalım, “Riyazüs Salihin kaç hadis var?” sorusuna gelince, buradaki cevap tam olarak 1.885 hadis! Evet, doğru duydun, tam 1.885!
Bir dakika, bu sayıya bakınca insanın aklına gelmiyor mu? “1.885 hadis mi? Yani bu kadar hadisi kim okur, kim ezberler?” Evet, ben de aynı şeyi düşündüm, cidden. Gerçekten, her gün bir hadis okusan, neredeyse 5 yıl boyunca devam etmen gerekiyor, değil mi? Ama olsun, belki bu yüzden bu kitabı herkesin aynı anda elinde tutarak bir yürüyüşe çıkmasını öneriyorum. Hem beden hem de ruh zindeliği, ne dersin?
Riyazüs Salihin: Çok Sayıda Hadis, Ama Hangi Konuda?
Düşünsene, her bir hadis neredeyse birer yaşam öğretisi. Bunu bir bakıma günlük yaşamda karşılaştığımız küçük problemleri çözmek gibi de düşünebiliriz. Mesela bir arkadaşınla tartıştın, ne yapmalısın? Ya da gerçekten de birine yardım etmek için ne yapmalısın? İşte Riyazüs Salihin, tam da burada devreye giriyor. Hangi hadis neyi anlatıyor? Gel, kısa bir diyalog üzerinden bakmaya ne dersin?
Ben (iç ses):
“Yine telefonla konuşurken birbirimize laf attık, ne yapmalıyım şimdi?
Riyazüs Salihin’deki hadislerden birini açıp bakalım…”
Arkadaşım:
“Aha, yine mi? Dur, bir saniye… Hadis, sabır gerektiriyor. Araya girme.”
Tamam, belki de hadis okurken bazen hayatı gerçek zamanlı çözebileceğimi düşünmek, biraz fazla dramatik oluyor ama… işte Riyazüs Salihin’in bize sunduğu öğretiler böyle, hayatın her anına bir dokunuş.
Kaç Hadis Okumalı?
Şimdi biraz ciddi düşünelim (çünkü ben bazen bunu yapıyorum). Eğer Riyazüs Salihin’in her bir hadisini anlamaya çalışıyorsan, bu bir yolculuk gibi olacak. Zaten 1.885 hadis dedik, ama bunları her birini bir ders gibi almak biraz zaman alır.
Bir arkadaşım şöyle demişti: “Aman, ben sadece temel şeyleri öğrenirim. Bir hadis de okurum, rahatlarım.” Tamam, aslında bu doğru. Çünkü her hadisin derin anlamına dalmak, o kadar da kolay değil. Ama o zaman da sormadan edemiyorum: Bu kadar hadis bir arada niye toplanmış?
Ve sonunda şöyle düşünüyorum: Kimi hadislerin günümüzde de kullanabileceği çok geniş bir anlam yelpazesi var. Mesela, “İnsanlara en iyi nasıl davranılır?” sorusunun cevabı bu kitapta oldukça derin. Riyazüs Salihin’in bu kadar hadisle her durumu kapsaması, aslında oldukça mantıklı bir şey. O yüzden 1.885 hadis bana biraz fazla da olsa, her biri kendi içinde birer yol gösterici olma işlevi görüyor.
“Bu kadar hadis yeter mi?” Diye Sormadım Desem Yalan Olur
Hadi bir itiraf edeyim: İçimdeki ses, “1.885 hadis ne ki, sanki her birini okuyabilirim!” diyerek bana her zaman müdahale ediyor. Ama sonra şunu fark ediyorum: İşte, Riyazüs Salihin’deki her hadis, birer yaşam kılavuzu gibi. Yani, birini okuduktan sonra “aha, işte bunu yapmalıyım” diyorum, diğerini okuduktan sonra da “vay, bu gerçekten de iyi bir öneriymiş” şeklinde düşüncelerim değişiyor.
Bir hadis okuduktan sonra kendi içimde, “Bunu hayatıma katabilir miyim?” sorusuyla baş başa kalıyorum. Fakat insan hayatındaki en büyük dertlerden biri de, yanlış zamanda doğru kitabı açmamız sanırım. Sonuçta, bir arkadaşla kavga ettiğimde, Riyazüs Salihin’i açıp, bir hadis bulmam fazla kaçıyor, değil mi?
Sonuç: Riyazüs Salihin, Herkese Göre!
Riyazüs Salihin’deki hadislerin sayısı gerçekten etkileyici. Ama unutma, bu sadece sayılarla değil, her hadisle kendine dair bir şeyler bulma fırsatıdır. 1.885 hadis bazen bir ömre bedel gibi görünebilir, ama belki de tam da bu yüzden hayatımıza katacağımız bir yaşam rehberi olarak her birine adım adım bakmak gerekiyor.
Yani, 1.885 hadis çok gibi görünüyor ama aslında her biri kendi içinde derin bir anlam taşıyor. Şimdi “Riyazüs Salihin kaç hadis var?” sorusunun cevabı bende tam şekillendi: Her biri hayatımızda neyi değiştirebilir sorusunun cevabı ise, belki de bizde.